Root, Rom, Kernel, CWM Nedir? – Android Kılavuzu

Akıllı telefonların piyasaya sürülmesi ile birlikte teknolojik anlamda birçok terim ortaya çıktı. Özellikle Android işletim sistemi ile ilgili onlarca terim oluştu.

Akıllı telefon piyasasının en çok kullanılan işletim sitemi olan Android ile bağlantılı bazı kelime ve terimlerin ne anlama geldiğini sizlerle paylaşmak istedik. Elimizden geldiğince bu kelimelerin anlamlarını anlaşılır şekilde sizlerle paylaşmaya çalışacağız;

Root Nedir? Root Yapmak Nedir?

  • Android dünyasında yeniyseniz root kavramı size çok uzak gelebilir. Firmalar ve üreticiler satın aldığınız cihazı ürettikten sonra cihazı en uygun ayarlarda kullanılmak üzere düzenlerler. Başka bir deyişle, sizin nasıl kullanmanızı istiyorlarsa o şekilde ayarlarlar. Kendi cihazlarının diğer markalardan ayırt edici özelliklerini kullanıcı tarafından değiştirilemez hale getirirler. Örneğin her firmanın kendine ait bir arayüzü vardır. Samsung’da Touchwiz, HTC’de Sense bu iki firma birbirleriyle yarış içerisinde oldukları için Samsung cihazınızda Samsung arayüzü kullanmanızı isterler ve böyle ayarlarlar. Bir diğer örnek ise cihazı satın aldığınızda içerisinde yüklü olan uygulamaları kullanmanızı istemeleridir ve bu uygulamalar root erişimi olmadan kaldırılamaz.
  • İşte bu şekilde daha kişiselleştirilebilir bir android cihaz için root izinleri gerekir. Root erişimi ise cihazın sistemine üretici tarafından girilmiş bu ayarların kullanıcı tarafından değiştirilmesine olanak sağlar. Başka bir deyişle cihaza kendimizi kullanıcı değil de üretici-geliştirici olarak tanıtmamız anlamına gelir.
  • Yazının devamında anlatacağım android terimlerini de cihazınıza uygulamak için root erişimi bir ön koşuldur diyebiliriz.

Stock Rom Nedir? Custom Rom Nedir?

  • Stock Rom cihazı satın aldığınızda kendisinde bulunan işletim sistemi versiyonudur. Cihazın kendi geliştiricileri tarafından yapılmıştır.
  • Custom Rom ise tamamen bağımsız geliştiriciler tarafından cihazı kendi istekleri doğrultusunda kullanabilmek için ayarlanmış ( Örneğin maksimum performans veya maksimum pil ömrü şeklinde) ve Rom’u geliştiren kişinin beğendiği,  yararlı bulduğu uygulama ve sistem iyileştirmeleriyle cihazınız için üretilmiş bir işletim sistemi versiyonudur.
  • Bağımsız geliştiriciler cihazın orijinal yani stock rom’unu modifiye etme, gereksiz bulunan uygulamaları çıkartma ve ekleme yoluyla custum rom’ları üretirler. Cihazınıza bir custom rom eklemesi yaptığınız zaman artık cihazın kendi firmasıyla bir bağlantısı kalmamış demektir yani garanti gibi durumlardan feragat etmeniz gerekiyor. Artık cihazı custom rom’unu yüklediğiniz kişinin arayüzü-teması, işlemci yönetimi ve uygulamaları ile kullanıyorsunuz demektir.

CWM Nedir? CyanogenMod Nedir? 

  • Kısa adıyla CWM tam adıyla ClockWorkMod olarak tanımlanan bu sistem android cihazlar için bir çeşit yedekleme ve geri yükleme sistemidir.
  • Bu yedekleme sistemi ile yapabilecekleriniz ise sadece yedeklemek ve geri yüklemekten ibaret değil. CWM sistemini kullanarak cihazınıza custom rom yüklemek, root erişimi sağlamak, temalar yükleyebilirsiniz. Örneğin bir custom rom yükledikten sonra CWM recovery’yi kullanarak cihazın bütün bilgilerini yedekleyebilir, herhangi bir sorun durumunda ise yedeklediğiniz tarihe geri dönebilirsiniz.
  • CyanogenMod ya da kısa adıyla CM ise çoğu android cihazda sağlıklı bir şekilde çalışan bir custom rom’un ismidir. CM romlar Ice Cream Sandwich cihazlar için CM 9, Jelly Bean cihazlar için ise CM 10 olarak bilinir. Sürekli geliştirilen ve güvenilir bir custom rom’dur.

Kernel Nedir?

  • Kernel terimi sadece android işletim sistemine özgü bir terim değil bütün işletim sistemleri için geçerli bir terimdir.
  • Kısaca anlatmak gerekirse, cihazda bulunan bir yazılım, cihazın bir donanımını harekete geçirmeye ihtiyaç duyarsa bu isteğini kernel’e gönderir. Bu ihtiyaç ise cihazın sesini kısma, ekran parlaklığını değiştirme gibi aklınıza gelebilecek her şey olabilir.

Flash Yapmak, Flashlamak Nedir?

  • Flash yapmak cihazda bulunan rom’un yani işletim sistemi dosyalarının yeniden yazılması anlamına gelir. Başka bir deyişle işletim sistemi yazılımı yüklemek demektir. Bu cihazınızın yaptığı orijinal yazılım güncellemeleri olabileceği gibi, sizin bilgisayardan veya CWM kullanarak yapabileceğiniz custom rom yüklemeleri de olabilir.

Superuser Nedir?

  • Superuser root erişimine sahip cihazlarda bulunan bir uygulamadır. Bir yönetici diyebileceğimiz Superuser cihazda bulunan uygulamalardan herhangi biri root kaynaklarına erişim izni yani ayarları değiştirme izni istediğinde devreye girer ve bu izni uygulamalara vermeye karar vermemiz için bize sorar. 

Bootloader Nedir?

  • Bootloader herhangi bir işletim sistemi çalıştırılmaya başlanmadan önce yürütülen bir koddur. Temel işlevi cihazın işletim sistemi ve kernel’ine önyükleme yani açılış için talimatlar vermektir.
  • Peki bootloader’in ne olduğunu bilmek ne işimize yarar diyorsanız anlatayım. Cihazınızda root erişimini sağladınız. CWM recovery sistemini kurdunuz. Şimdi sıra custom rom yüklemeye geldi. İşte bu aşamada çoğu custom rom’un “unlocked bootloader” istediğini fark edeceksiniz. Bootloader kilidini açmak için cihazınız hangi marka ise internet sitesine girip ilgili seçenekten imei numaranızı girerek işlem yapmanız gerekir. Bootloader kilidini açmak kesinlikle garantiyi bozar.

Peki bütün bunlardan sonra gelelim en önemli soruya:

 Root garantiyi bozar mı?

  • Bu konuda kesin bir bilgi öne sürülebileceğini düşünmüyorum. Custom rom yüklemek, bootloader kilidini açmak kesinlikle garantiyi bozar diyebilirim. Root yapmak ise kimine göre garanti dışı bırakıyor kimine göre yapılması şart bir işlem.
  • Root erişimi sağlamak ise benim fikrimce garantiyi bozmaz. Google Play’de bile Google’ın kendisi tarafından sunulan ve sadece root’lu cihazlarda kullanılması için geliştirilen uygulamalar mevcut. Google Play’in bile sadece root yapılmış cihazlarda kullanılacak uygulamaları sunması bu açıdan kullanıcıları biraz rahatlatıyor.
  • Ancak bir sorun olduğunda, cihazı garantiye götürdüğünüz zaman size bu konuda root garantiyi bozar derlerse şaşırmamanız lazım. Bilgilerinizi onlara açıklayarak hakkınızı aramanızı tavsiye ederim. 🙂

Yazar Hakkında

Android ve akıllı telefon konusunda araştırmacı ve yenilikçi olan editör özellikle Android uygulamaları konusunda paylaşımlarda bulunuyor ve okurlara tavsiyelerde bulunuyor.

Benzer yazılar

37 Yorum

  1. Mustafa

    Elinize sağlık bilgilendirme için. Çok faydalı olacak ilerde benim için, henüz android bir telefonum yok ama kısa zaman içinde alacağım. Çoğu kişi root yapmak şart filan diyordu bilgim olmadığı için hiçbir şey anlamıyordum 🙂

    Yanıt
  2. yunus sabuncu

    iki hafta önce galaxy s 3 cihazıma son sürüm güncelleme geldi. sevinç içinde yükledim ancak bazı sebeplerden ötürü memnun olmadım . mesela galeri değişmiş ve çok geç açılıyor. müzik menüsünden paylaşım kaldırılmış. biliyorsunuz müziği müzik çalardan değilde dosyalardan bulmak bazan çok zor oluyor. ve ayrıca en önemlisi cihaz çok ağırlaşmış. ayrıca ram da eskiye göre daha çok yüklü kalıyor. ne yapabilirim . ben bir önceki sürüme geçmek istiyorum ne önerirsiniz. bir önceki sürüme kolay yoldan geçebilirmiyim. teşekkür ederim.

    Yanıt
    1. Sarper

      Öncelikler merhaba.
      Evet geri dönüş yapabilirsin. İstediğin versiyonun stock romunu bulup kurduğun zaman kolaylıkla dönüş yapabilirsin 🙂 Soruların olursa buradan yazabilirsin.

      Yanıt
      1. Servet

        Stok ROM’lar Samsung, HTC gibi firmaların resmi sitelerinden veya CM gibi güvenilir açık kaynaklı taraflardan dağıtılmakta mı? Yoksa forumlarda rastgele bulmak mı durumdayız?

        Yanıt
        1. Musaefe

          Stock Rom’ları her yerden bulabilirsin , CM’ler stock rom vermez custom rom verir haliyle CM’den bulamazsın ama Stockrom diye bir site olması lazım ondan bulabilirsin.

          Yanıt
  3. Erhan

    Çok teşekkür ederim. Çok yardımcı oldunuz bilgiler için.
    Ricam ; Bu Room,Root atma,B.locker açma işlemlerini görsel yada video şeklinde anlatıp bizleri aydınlatırsanız çok sevinirim 🙂
    Kolay gelsin 🙂

    Yanıt
  4. nry

    Merhabalar; gayet guzel aciklanmis fakat yinede sorunlar bitmiyor. 🙁 netten aldigim ithalatci firma garantili telefonumu wifi butonu donmasindam dolayi eski surumune rootladik. Bu sefer s3 telefonumun imei kaydi silindi. Ne yapmaliyim bilmiyorum. Bircok sitede forumlarda aciklamalar var fakat daha buyuk sorun yaratabilir mi? Servise mi vermek dogru. Yardim lutfen?

    Yanıt
    1. Sinan

      Merhabalar Nry,

      Keşke ilk başta direk sorunu garanti ile çözmeye çalışsaydınız. 🙂 Sizin de dediğiniz gibi önünüzde 2 yol var.
      1- Servise göndererek maliyeti ile ürünü orijinal haline getirmelerini istemek.
      2- Forumlardaki bahsettiğiniz çözümlerden yararlanarak onarmak.

      Bu tamamen sizin tercihinize kalmış bir konu.

      Yanıt
          1. Sinan

            Merhabalar Kadir,
            Wifi şifre kırma hem yasal değil hem de mümkün değildir. Daha da önemlisi hak da değildir. Uğraşmamanızı tavsiye ediyorum. 🙂

  5. MKA_TR

    Peki stock rom’u başka bir ülkeninkiyle değiştirebilirmiyiz? Örneğin Lg g2 mini D610TR ile geliyor ama üzerine ingiltere rom’unu (D620) kursak bir sıkıntı çıkar mı? Türk rom’da radyosu rootla bile çalışmıyor.

    Yanıt
    1. Sinan

      Merhaba Selçuk,

      Skydragon HTC’ler için oluşturulmuş bir ROM dosyasıdır. Eğer root-rom konularında çok bilginiz yok ise daha çok anlayan birisi ile “HTC M8 Stock Rom” diye arama yaparak orijinal ROM yüklemeye çalışabilirsiniz.

      Yanıt
  6. Ramazan

    Elimde General Mobile Mini2 mevcut, yaptigim son guncellemeden sonra Fm Radyo uygulamasi calismiyor,hata veriyor.
    Bir arkadasa gore kernel buna izin vermiyormus. Ama ben bu alemde yeni sayildigim icin teknik destege ihtiyacim var.
    Yukardaki probleme bir cozum yolunuz varmi. Bir haftadir radyo kullanamiyorum,kulagima latif nagmeler degmesi icin yardimci olun lutfen 🙂 simdiden tesekkurler.

    Yanıt
  7. davut

    kadir ram arttırmak mümkün kardeşim ram expander pro apk ile swap alanı oluşturup ram için takas alanı açabilirsin note 2 kullanıyorum 6 gb ram var wifi şifresi kırmak da mümkün ram arttırmak için kernel tweaks ayarlarına ulaşabilmen gerek yani kernelin izin vermeli mail at yardım ederim

    Yanıt
  8. yildirm

    Arkadaslar samsung s3 tlfnm bazen kendiliginden kapanip aciliyor ve program oyun indirdigimde veri tabani imzasi yanlis gibi seyler yaziyor. Tamirci anakarti bozuk dedi. Yeniden yazilim yukledim yine olmadi

    Yanıt
  9. ssss

    Ben tabletimi bilgisayarcıya vermiştim virüs bulaştı diye, adam sonra kernel diye saçma sapan bi sürüm indirmiş, ben de sanıyorum ki tabletin kendi orjinal android sürümünü yeniden indirecek. Bu sürüm yüzünden tabletim mahvoldu, her şey değişmiş. Şimdi tablete orjinal sürümünü yükletebilir miyim, böyle bir şey mümkün mü?

    Yanıt
  10. Selim

    Merhaba, ben yurt dışından samsung n910c note 4 cihaz aldım. Pasaporta da işlendi ama sim kartı takınca “sim ağı kilidi” diye birşey istiyordu.burada bir tamirciye götürdüm, talexop kernel yükledi ama sadece android 5.1.1 için ve sistemi güncellemeye de izin vermiyor. Bu yazılımın 6.0.1 için olanı var mıdır ya da benim bu sim ağı kilidini kaldırmak için başka bir seçeneğim var mıdır. Teşekkür ederim.

    Yanıt

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir